Cabaretier Thijs van de Meeberg over zijn eenmalige optreden als dagvoorzitter: “ik ben nooit meer teruggevraagd”.

Dagvoorzitter zijn is een vak

Dagvoorzitter zijn is een vak. Het er even bijdoen kan leiden tot rampen, zo bleek tijdens de Elektra-Podcast van Wouter Monden. Hij interviewde collega-cabaretier Thijs van den Meeberg over zijn éénmalige optreden als dagvoorzitter. Het is tegelijkertijd hilarisch, ernstig én een prachtige inkijk in ons vak! Kijken vanaf 55 minuut 30 (Hoewel de podcast vanaf het begin de moeite waard is!)

Wat dit ons leert

Het lijkt slechts een ontspannen én uitermate grappig gesprek, maar voor de echte dagvoorzitter zit er zo veel in. Een analyse van wat er nu eigenlijk gezegd wordt (de mannen hadden waarschijnlijk géén idee) en wat ons dat leert:

• “De eerste twee keer deed ik dat (dagvoorzitter zijn – JJ) niet. Dan was ik alleen de ludieke afsluiting”.

Dit zien we vaak bij de keuze van een dagvoorzitter: dat de opdrachtgever er vanuit gaat dat rollen op het podium uitwisselbaar zijn. Je maakt een paar grappen en dus kun je ook wel een hele dag leiden. Of andersom. Natuurlijk zijn er mensen die het – toevallig – allebei kunnen. Maar dat iemand een dag goed af kan sluiten, wil niet zeggen dat hij/zij ook de hele dag kan dragen.

De tweede misvatting is dat de dagvoorzitter vooral leuk moet zijn, entertainend. Soms is dat zo, maar soms vraagt een bijeenkomst iets heel anders van de moderator. Dat vereist een bewuste keuze. En dat betekent dat je ook niet zomaar iedere professionele dagvoorzitter op ieder podium kunt zetten. Dat gespreksleider X het zo goed deed op de ene dag (met veel debat, bijvoorbeeld), wil niet zeggen dat dit ook de meest passende keuze is voor het andere event (een award show, misschien).

Cabaretiers worden vaak gevraagd als dagvoorzitter als het programma niet zo goed in elkaar zit. Dan doen ze aan ‘congres-reanimatie’. Net zoals er vaak om een vrouw (de excuustruus) gevraagd wordt, als de sprekers allemaal man zijn.

“Ik was nog nooit dagvoorzitter geweest, maar ik dacht: dat moet kunnen … hoe moeilijk kan het zijn!?”

Nee, dagvoorzitter zijn is niet per se moeilijk, maar er zijn voorwaarden: je moet begrijpen wat je functie precies is, het doel van de dag doorgronden, je voorbereiden en het oprecht willen doen voor de deelnemers.

Voor iedereen is er een eerste keer. En dat loopt lang niet altijd slecht af.

• Thijs: “Ben je ooit dagvoorzitter geweest?”
• Wouter: “Nee, want ik bén geen dagvoorzitter!”

Hier raakt Wouter een gevoelig punt: omdat het een vrij vak is, mag iedereen zich dagvoorzitter noemen. Maar het zijn is een heel ander punt. Wat pijn doet, is als de opdracht gaat naar iemand die vooral zijn marketing erg goed doet, zonder werkelijk te leven voor het vak. Zijn bescheidenheid zou kunnen betekenen dat Wouter er heel geschikt voor kan zijn.

• “Je moet fokking goed zijn in leiding nemen op een leuke toon”.

Dit kunnen wij enorm beamen. Ons vak gaat over ‘dienend leiderschap’. Je doet het namelijk niet voor jezelf, maar deelnemers moeten je wel willen volgen. Ons mantra: ik heb de leiding, jullie zijn de baas.

• “En time management, ook superrrr belangrijk”.

Time management is essentieel, maar een goede dagvoorzitter weet waar de ‘witte ruimte’ zit en kan binnen de grenzen van de dag spelen met tijd. Rigide vasthouden aan een draaiboek is minder effectief.

• “Eigenlijk ging het meteen mis”.

Als het mis gaat, is dat vaak meteen aan het begin. Het begin van de dag, het begin van een onderdeel, welk begin dan ook. Dat is het moment waarop je de zaal ‘codeert’ en ongeschreven afspraken maakt. Als je daar geen juiste connectie weet te maken, laat zien dat je leiding hebt en de juiste toon raakt, komt het niet meer goed.

• “Die mensen weten hoe een dagvoorzitter normaal is”

Thijs merkt op dat deelnemers soms proberen de standaard dagvoorzitter te spelen. Wij hopen juist dat meer mensen volledig zichzelf durven te zijn als dagvoorzitter, zodat iedere bijeenkomst de juiste toon en energie krijgt. Dat betekent een zorgvuldige selectie en de mogelijkheid voor de dagvoorzitter om binnen zijn persoonlijkheid te spelen met toon, tempo en stijl.

• “Er is een reden dat een goede dagvoorzitter echt wel een bak geld kost. Het is geen makkelijke klus”.

Er zijn altijd goedkopere dagvoorzitters, maar een goede moderator maakt je bijeenkomst echt succesvol. De waarde zit in ervaring, vaardigheid en leiderschap, niet in de microfoon.

• “Les 3: nooit je microfoon weggeven”.

De echte leiding heb je niet door de microfoon, maar door gesprekstechniek en autoriteit. Zo kun je deelnemers ruimte geven terwijl jij de leiding behoudt.

Dagvoorzitters herkennen allemaal wat Thijs omschrijft: “Ze dacht, dit wordt mijn moment”. De oplossing is om de leiding te houden in het gesprek en deelnemers ruimte te geven onder jouw voorwaarden: liefdevol, maar strikt.

• “Ik was in het voorgesprek al bang voor haar”.

Dagvoorzitters hebben soms zelf onzekerheid over expertise, maar het podium geeft een unieke hoge status. Daardoor kan je achter je eigen beslissingen staan, ook als een debatdeelnemer de vorm ter discussie stelt.

Conclusie

Het is jammer dat Thijs dit optreden als dagvoorzitter deed. Tegelijkertijd zou het jammer zijn als hij het daarom nooit meer probeert. Voor hem, voor een andere opdrachtgever, voor deelnemers die hem vast een keer goed kunnen gebruiken. We hopen zowel Thijs als Wouter een keer te mogen begroeten als deelnemer aan onze Workshop Dagvoorzitter.

Jan-Jaap In der Maur

Photo by Brett Jordan on Unsplash